اخبار استانی

بحران اطلاع رسانی در بحران!

اخبار استانی/ خوزستان این روزها که با حادثه تلخ فروریختن ساختمان متروپل آبادان هستند، چیزی که از همه جامعه را آذر می دهد و خشمگین می کند، اطلاعات ضد و نقیضی است که منتشر می شود.

اگر وقوع بحران ها در کشورمان را مرور کنیم، آنچه از همه به چشم می آید، اطلاع رسانی ن به گونه ای که در پایان شرایط بحرانی، جامعه مخاطبان اخبار بحرانی نمی توانند با قطعیت مواجه شوند.

خوزستان بحران های زیادی را از سر گذرانده و به یاد دارم در یادداشت هایی که در بحران های گذشته منتشر شده است، به دفعات بر ضرورت وقوع بحران در زمان بحران تاکید کرده ام.

اوایل دهه هشتاد که رسانه های اینترنتی نیز پا به عرصه وجود گذاشته بودند و خبررسانی با سرعت نسبت به سال پیش از آن انجام شد، با بحران جنوب ریزگردها در غرب کشور بودیم و به همین دلیل استانداری خوزستان در برخی روزها تصمیم به تصمیم گیری کرد. تعطیلی ادارات و مدارس می گرفت. ولی چه ساز می شود خبر تعطیلی منتشر می کند که دانش آموزان به مدرسه رفته اند و ا

موضوع بسیار ساده بود رسانه با مدیر مربوطه تماس می گرفت و او در جلسه ستاد مدیریت بحران بود و یا به هر دلیلی پاسخ نمی داد و همین موضوع باعث می شود اطلاع رسانی با احتمال انجام شود! (یش بینی دیرهنگام ورود ریزگردها نیز عامل دیگر بود.

و یا همین اواخر ، سال ۱۳۹۸ و سیل خوزستان . ندی پیش از سیل در آن سال، سالن مدیریت بحرانی بحرانی خوزستان افتتاح شد. مجموعه بسیار زیبایی بود و به نظر می رسد همه چیز در واقعیت بحرانی است که در آن پیش بینی شده است. در سالن، اتاق های پیش بینی شده با عنوان “اتاق خبرنگاران”. اولین باری که این مجموعه را دیدم، بسیار خوشحال شدم که اتاق های ویژه با امکانات قابل توجه برای استقرار خبرنگاران در واقع بحرانی پیش بینی شده است که به موازات حضور در سالن مدیریت بحران، اطلاعات به صورت مستقیم در اختیار مدیران نیز قرار می گیرد. دریافت و اینگونه می توان در زمان بحران، به جامعه اطلاع رسانی کرد.

فروردین ۹۸ از راه رسید و سیل، خوزستان را فراگرفت و حالا زمان استفاده از این امکانات بود. ولی ماجرا به گونه ای دیگر رقم خورد! یا خبرنگاران را راه نمی دادند و یا خبرنگار در اتاقش نشسته بود، ولی مسئول در میدان بود! پنچه پیش آمد، اطلاع رسانی با تغییرات و ایجاد شایعات بود. مانند فایل صوتی که به نام کارشناس سد منتشر شد و عنوان می کند که در حال شکستن است و در فاصله ۱۲ شب تا ۶ صبح همان ترسی در جامعه ایجاد می کند که برخی به فکر شهرها می افتد! جریان اصلی هم در چنین شرایطی تنها می تواند با چند ساعت از انتشار اخبار کذب و شایعات، به صورت منفعلانه پاسخی برای آن منتشر کند که معمولاً هم اینگونه مطالب را نشر می کند.

می گویند اگر خبر کذبی منتشر شود و همچنین تکذیب شود، با وجود اینکه تکذیب شده است، بخشی از جامعه آن را باور و نقل می کند و هیچ گاه نمی تواند آن اطلاعات نادرست را به طور کامل از ذهن جامعه پاک کرد. مواردی که اگر امروز از مردم خوزستان در مورد ترک خوردن سد بپرسیم بخشی از آنها می گویند که بله سد در سال 98 ترک خورد و به مرور زمان هم اطلاعاتی تکمیلی به آن ماجرا می افزاید.

پس از پایان سیل خوزستان، هیئتی برای تهیه گزارش کارشناسی از آن حادثه به خوزستان آمد و در گزارش نهایی آن هیئت نیز عنوان شد که یکی از خلاءهای اطلاع رسانی بحران سیل، نبود سخنگو بود که این موضوع روند اطلاع رسانی از سوی رسانه های جریان را نشان داد. اصلی را با مشکل کرد و باعث بروز شایعات شد.

دیگر مدیر نمی تواند خود را در شرایط بحرانی قرار دهد، زیرا در بحرانی مدام در جلسات تصمیم گیری است و دسترسی به آن برای نکات مهم است. بحران بحران یک کارشناس بحران و مشخص باید از انتشار خبر باشد که مدیران در تردد ادامه داشته باشند، بحران را به خبرنگاران مرتبط و آخرین تصمیمات و اتفاقات مرتبط با آن بحران در اختیار رسانه ها قرار دهند. او ۲۴ ساعت شبانه روز در باید رسانه ها باشد.

بگذریم از بحران های دیگری که تجربه شده اند، از جمله مواردی که امروز با بحران ریزش متروپل آبادان مواجه هستیم که از هموطنان را در این حادثه تلخ از دست دادیم. در جریان اطلاع رسانی این بحران نیز شاهدیم که همان خطاهای گذشته تکرار شده است و همین موضوع باعث می شود بخشی از جامعه بی اعتماد، بخشی خشم و عصبانی و برخی دیگر شاد و پشیمان شوند!

بحران متروپل، ویژه ای ندارد و خبرنگاران از هر مسئولی که اطلاعاتی را دریافت می کنند. خبرنگاران به صورت پراکنده اطراف ساختمان در تردد هستند و صرفا مشاهدات خود را منتشر می کنند. به همین دلیل یکی می گوید، یکی دیگر می گوید زیر آوار ماند. یکی می گوید که ساختمان می شود و در حال سقوط است و دیگری می گوید جای نگرانی نیست! یکی می گوید یک فرد زنده از زیر آوار بیرون می آید و آن یکی می گوید بوی تعفن اجساد می آید!

خبرنگاران در چنین شرایطی وظایف خطیری بر عهده دارند و نباید اینگونه به دنبال اطلاعات، سرگردان باش خبرنگاران در موقعیتی مستقر باشند و باید عکاسان را در زاویه مناسبی نسبت به ساختمان و به تناسب روند کار، در بازه های زمانی مشخص از موضع بحران، صحیح به خبرنگاران قرار دهند تا آنها بتوانند جامعه را مشخص کنند. اما آنچه را که در حال حاضر خبرنگاران سرگردان در جدید هستند و به دلیل پی بردن به اطلاعات دسترسی به اطلاعات موثق، پیش از آن که فضای مجازی فضای مجازی را در دست می‌گیرد و آنچه از آن منتشر می‌شود، از دید جامعه، پنهان کاری است. .

نکته دیگری که باید توجه به اینکه راویان بحران، خود بحران زده اند! رسانه ها امکانات زیادی در اختیار ندارند و به همین دلیل اگر خبرنگاری را به محل وقوع حادثه اعزام می کنند، آن خبرنگار امکانات زیادی در اختیار ندارد و به همین دلیل لازم است نهادهای مرتبط با مدیریت بحران در چنین شرایطی پشتیبانان باشند. به عنوان مثال در سیل سال ۹۸ از شهرهای استان خوزستان زیر آب بود و با خودروهای سواری معمولی ام در این شرایت بحران برانان برنگاران به منان به منان بحران خبران بحران خبران را اصلاح کرد نیز انجام خواهد شد.

بهمن ماه سال 95، خاک عظیمی استان خوزستان را فراگرفت و در اولین روز هفته و ابتدایی روز که کارمندان آماده رفتن به محل کار و دانش آموزان عازم مدرسه بودند، آب، برق و خطوط تلفن همراه در اهواز قطع شد! ن روز خیلی رسانه ها متوجه شدند که در شرایط بحرانی، خود بحران زده می شوند و امکان اطلاع رسانی برق و تلفن رسانه ها و خبرنگاران بود و عملا تا ظهر آن روز رسانه ای نداشتیم!

این روزها در شرایط بحرانی، به امنیت خطوط تلفن همراه در موقعیت بحرانی می‌شوند و در نتیجه خبرنگارانی که در محل حضور دارند و موثق‌ترین افراد برای اطلاع‌رسانی هستند، برای ساعاتی از چرخه‌های اطلاع‌رسانی خارج می‌شوند و همین چند نفر هستند. ساعت کافی است که شایعات منتشر می شوند!

در زمان بحران، به تناسب ستاد فرماندهی و مدیریت بحران ایجاد می شود، لازم است ستاد خبری و اطلاع رسانی بحران نیز تشکیل شود، اما نه به تشریفاتی، بلکه به عملیاتی که در حال حاضر در صورت وقوع حادثه را تغذیه اطلاعاتی می کند و جریان دارد. انتشار خبرهای صحیح و دقیق، ایجاد شود. اینگونه می توان انتظار داشت شایعات فروپاشی و جامعه نیز به رسانه های جریان اصلی بیشتر اعتماد داشته باشد

یادداشت محمدامین صالحی‌نژاد

انتهای پیام

دکمه بازگشت به بالا