حداکثر ابعاد ساخت نمای خشک به صورت پنلی به چه میزان است؟
نماهاي ساختمانی در شکل دهی شهر نقش بسزایی دارند. هر نوع نمای خشک با هر نوع مصالح ساختمانی و با هر هزینه اي که ساخته شود، علاوه بر زیبایی ظاهري و آرامش بصري، باید بتواند آسایش و ایمنی ساکنین و شهروندان را فراهم آورد. بدین منظور باید قطعات، اجزاء و اتصالات نما توانایی تحمل بارها و جابجایی هاي نسبی وارد بر آن را تحت اثر عوامل مختلف داشته و پایداري خود را حفظ نمایند.
![](https://local-news.ir/wp-content/uploads/2023/09/1-10.jpg)
لذا توجه به نوع و شیوه اجراي نما از اهمیت زیادي برخوردار است. در این دستورالعمل ضوابط طراحی و اجراي نماهاي مختلف تحت اثر بارهاي وارد برآن نظیر بارهاي لرزه اي، باد، ضربه و نیز عوامل محیطی که روي دوام و پایداري نما تاثیرگذار است بیان شده و راهکارهاي مناسب براي مهار آنها ارائه شده است. امید است این دستورالعمل بتواند نقش موثري در بهبود طراحی و اجراي نما در صنعت ساخت و ساز در کشور داشته باشد.
هدف این دستورالعمل طراحی و ارائه ضوابط اجرایی نماها تحت اثر بارهاي لرزهاي، باد، ضربه و سایر عوامل محیطی و ارائه راهکارهاي مناسب براي مهار آنها میباشد. ساختمان مورد بحث این دستورالعمل نماهاي ساختمانی بوده و الزامات تهیه شده براساس آن ارائه شده است. سنگ مرمریت به عنوان یکی از پرکاربردترین سنگهای ساختمانی شناخته میشود. مرمریت در ساختمانسازی و طراحی دکوراسیون داخلی ساختمان استفاده می شود
1-2- محدوده کاربرد:
محدوده کاربرد این دستورالعمل نماهاي ساختمانی است. این ضوابط در صورتی باعث پایداري نما میشود که سازه ساختمان و دیوارهاي پشتیبان نما در صورت وجود، ضوابط سازه اي استاندارد 2800باتوجه به اهمیت ساختمان را تامین نمایند. در غیر این صورت، آسیب هاي وارده به قاب سازه ها و دیوارهاي نگهدارنده نما باعث آسیب دیدن و خرابی نما میگردد. همچنین تغییرمکان ها و جابجایی هاي نسبی سازه نیز باید در محدوده تامین ضوابط سازه اي استاندارد 2800 باشد. در غیر این صورت رعایت ضوابط این دستورالعمل به تنهایی از وقوع آسیب به نما جلوگیري نمی کند.
1-3- ملاحظات کلی:
با توجه به ضوابط ارائه شده در این دستورالعمل، لازم است اجزاي نما بسته به نیاز، در مقابل بارهاي وارده ناشی از فشار و مکش باد و نیروها و جابجایی هاي زلزله و بارهاي ناشی از ضربه مهار شوند. در طراحی نماي ساختمانها در برابر بارهاي وارده سه عامل به شرح زیر باید مورد بررسی و کنترل قرار گیرد:
- اتصال نماي ساختمان ها به تکیه گاه باید قادر به تحمل نیروهاي وارده به نما ناشی از بار باد، زلزله و اثرات ضربه باشد.
- تکیه گاه نما و اتصال آن به سازه باید توانایی انتقال بار به سازه را داشته باشد.
- نماي ساختمان ها باید قادر به تحمل جابه جایی نسبی و تغییرشکل هاي تعریف شده در این دستورالعمل باشد. قیود مورد نیاز براي مهار نما براساس نوع، اندازه و وزن قطعات آن تعیین میشود.
در انتخاب و نصب قیود براي طراحی نما، نکات زیر باید رعایت شود:
- مهار نصب شده براي نما با مهار نصب شده براي سیستم هاي دیگر تداخل پیدا نکند.
- در صورت نیاز به سوراخ کردن دیوارهاي غیرسازه اي نگهدارنده نما یا در مواردي که تجهیزات دیگري در مسیر انتقال بار مهار قرار داشته باشند، باید تمهیدات ویژهاي در نظر گرفته شود.
- انتهاي مهار لرزه اي همواره باید به قطعهاي متصل باشد که مقاومت کافی در برابر بار طراحی ناشی از بارهاي زلزله، باد و ضربه مطابق فصل سوم را داشته باشد.
الزامات اجزاي نما
در این بخش ملاحظات و معیارهاي کلی براي ارزیابی رفتار نماها و اتصالات آنها با توجه به تجربیات موجود ارائه میشود.
الزامات عملکردي و اجرایی دیوارهاي خارجی و نما:
حفاظت در مقابل عوامل جوي: دیوارهاي خارجی باید داراي پوششی خارجی براي محافظت در مقابل عوامل جوي باشند. پوشش دیوار خارجی نما( باید شامل درزپوش مشخص شده در بند ، 4-1-2-2 باشد. نما باید گونه اي طراحی و ساخته شود که با استفاده از عایق هاي رطوبتی پشت نماي خارجی که در بند 2-1-2-2معرفی شدهاند، از انباشت آب در دیوار جلوگیري شود و همچنین از تجهیزات مناسب براي زهکشی آبهاي وارد شده به دیوار استفاده شود. جلوگیري از میعان در دیوارهاي خارجی باید مطابق بند 3-1-2-2 صورت گیرد.
استثناها:
- در مجموعه آزمایشات نما باید حداقل یک بازشو، یک درز کنترل، یک فصل مشترك دیوار و پیشآمدگی لبه بام 3و یک کف درگاه 4موجود باشد. تمام بازشوها و منافذ آزمایش شده باید بیانگر وضعیتی باشند که در عمل وجود دارد.
- در آزمایشات نما، حداقل ابعاد پوشش مورد آزمایش باید 1200×2400میلیمتر باشد.
- مجموعه نما باید تحت حداقل اختلاف فشار 0/3 kN/mଶمورد آزمایش قرار گیرد.
- مجموعه نما باید حداقل به مدت 2ساعت تحت آزمایش قرار گیرد.
هنگامی که نتایج آزمایشات نشانگر عدم نفوذ آب در درزهاي کنترل نما و درزهاي اطراف محیط بازشو یا محل اتصال مصالح غیر یکسان است، نما با جزئیات طراحی شده مقاوم در برابر کج باران در نظر گرفته میشود.
2 -2-1-1- حداقل ضخامت نماي دیوارهاي خارجی براي محافظت در برابر عوامل جوي :
مصالح با حداقل ضخامت اسمی مشخص شده در جدول 1-2به عنوان نمایی مقاوم در برابر عوامل جوي که دیوار خارجی ساختمان را از شرایط جوي محافظت میکند مورد تأیید است.
2-2-1-2- عایق رطوبتی باید حداقل یک لایه ایزوگام یا سایر مصالح مورد تأیید به استادها 1یا پوشش 2داراي درز پوش، به شکلی متصل گردد که عایق پیوسته رطوبتی در پشت نماي دیوار خارجی ایجاد شود.
2-2-1-3 – بخاربندها:
2-2-1-3-1- کلاسبندي مصالح بخاربند کلاسبندي مصالح بخاربند به جز موارد ذکر شده در زیر باید بر اساس آزمایشهاي انجام شده توسط مراجع معتبر صورت گیرد.
درجه بندي تعیین شده به قرار زیر است:
کلاس Ⅰ : ورق پلیپروپیلن و روکش آلومینیومی مضرس نشده و بدون سوراخ 3با درجه نفوذپذیري بخار کمتر و مساوي
perm 0/1
کلاس Ⅱ : فایبرگلاس سخت، رنگ با درجه نفوذپذیري بخار بزرگتر از 0/1و کمتر یا مساوي perm 1
کلاس Ⅲ: چسب لاتکس یا رنگ لعابدار 4با درجه نفوذپذیري بخار perm 1
2-2-3-1-2- استفاده از بخاربند کلاس Iو II توصیه میشود بخاربندهاي کلاسⅠو Ⅱدر سمت داخلی دیوارها در مناطق سردسیر و در سمت خارجی در مناطق گرم و مرطوب مورد استفاده قرار گیرند. منطقه مناسب باید بر اساس فصل سوم آییننامه بینالمللی حفاظت انرژي و محل دقیق نصب بخاربند در دیوار خارجی باید با توجه به خطرات میعان طراحی شود.
استثناها:
الف- دیوارهاي زیر زمین
ب- بخشهاي پایینتر از سطح زمین در هر دیوار
ج- ساخت و ساز در جاهاییکه رطوبت و یخزدگی ناشی از آن نتواند به مصالح آسیب برساند.
3-3-1-2-2- استفاده از بخاربند کلاس
بخاربند کلاس IIIدر صورتیکه یکی از شرایط موجود در جدول 2-2برقرار باشد، مجاز است.
2-2-1-4- درزپوش
درزپوش باید به صورتی نصب شود که از ورود رطوبت به دیوار یا از هدایت آن به داخل جلوگیري کند. درزپوش باید در محیط اطراف در و پنجره خروجی، حفرهها و قسمتهاي انتهایی دیوارهاي خارجی و محل برخورد دیوار خارجی و سقف ها و شومینه ها و ورودي ها و کف ها و بالکن و پیش آمدگی هاي مشابه و ناودانی هاي توکارو مکان هاي مشابهی که امکان ورود رطوبت به دیوار وجود دارد، نصب شود. درزپوش با بالهاي برجسته باید در هر دو طرف و انتهاي کتیبه ها، زیر کف پنجره ها و به صورت ممتد روي پیشآمدگی هاي معماري نصب شود.
موارد مجاز در استفاده از بخاربند کلاس III
موارد مجاز در استفاده از بخاربند کلاس III
2-2-1-5- فرورفتگی ها و برآمدگیهاي دیوارهاي خارجی
در دیوارهاي خارجی ساختمانها یا سازهها، از فرورفتگیها و برآمدگیهاي دیوارها و درز که رطوبت میتواند در آن انباشته شود باید پرهیز شود یا سطح آ به وسیله کلاهکها 2یا آبچکان ها 3یا سایر وسایل مطمئن که از آسیبهاي ناشی از رطوبت جلوگیري میکنند، محافظت شود
الزامات سازه اي
دیوارهاي خارجی و بازشوهاي متعلق به آنها باید براي مقاومت در برابر بارهاي وارده بر اساس قسمت سوم این دستورالعمل طراحی و ساخته شوند.
1-2-2-2- الزامات کلی:
1- استفاده از نماي صلب سنگین مانند نماي چسبانده شده سنگی یا آجري، فقط در سازه هایی با سیستم باربر جانبی صلب نظیر دیوار برشی یا مهاربند مجاز است و استفاده از آنها در نماي سازه هاي با سیستم انعطافپذیر مانند قاب خمشی توصیه نمیشود و در صورت استفاده باید کفایت آن با محاسبات دقیق اثبات شود
2- چنانچه تغییرشکل جانبی نما معیارهاي پذیرش را برآورده نسازد، باید تغییرمکان جانبی نسبی طبقات سازه را محدود کرد یا با ارائه جزئیات ویژه، اتصال سیستم نما به سازه را جدا نمود.
3- به طور کلی در هر نوع نما، اجزاي پوششی که وزن واحد سطح آنها بیش از 50 kg/m2میباشد، باید در فواصل کمتر یا مساوي 1/2متر داراي مهار مکانیکی به قاب دیوار خارجی باشند. کفایت مهار در مقابل بارهاي لرزه اي باید بر اساس معیارهاي پذیرش ارائه شده در این دستورالعمل ارزیابی گردد. همچنین کفایت اجزاي پوشش در مقابل مقادیر مورد انتظار تغییرمکان تعیین شده در این دستورالعمل باید بر اساس معیارهاي پذیرش ارائه شده ارزیابی گردد.
4- براي ساختمانهاي با قاب خمشی فولادي یا بتنی، اتصالات پانلهاي مهار شده باید قابلیت تحمل تغییر مکان نسبی 0/ 20را داشته باشند. همچنین در پانلهاي چندطبقه متصل در تراز طبقات، باید پانلها و اتصالات قابلیت تحمل تغییر مکان نسبی 0/2را داشته باشند
5- در نماهاي مهار شده، قطعات نما توسط اتصالات مکانیکی به سازه متصل شدهاند. قطعات و اتصالات مزبور باید طوري طراحی شوند که قادر به تحمل تغییرشکلهاي ناشی از زلزله باشند. در غیر اینصورت خطر سقوط قطعات نما وجود خواهد داشت
6- پنجره هاي بزرگ به خصوص پنجره هاي نماي مشرف به پیاده رو، باید داراي شیشه هاي ایمن باشند. شیشه ایمن شامل شیشه هاي آب دیده، شیشه هاي لایه اي، شیشه هاي داراي سیم یا الیاف، شیشه هاي داراي لایه پوشش مقاوم در برابر ضربه یا پانل هاي پلاستیکی میباشد. این شیشه ها در برابر خردشدن ایمنی بالایی دارند یا پس از خردشدن در قاب خود باقی میمانند.
7- در جاهایی که از مهار نگهدارنده در بتن استفاده شده است، این مهار باید به میلگردهاي اصلی سازه بتن مسلح متصل و مهار شوند و کفایت مهار نگهدارنده مورد استفاده در اتصالات بتنی باید براي بارهاي وارده ارزیابی گردد.
8- در نماي بالاي خروجی ها یا مسیرهاي پیاده رو، نصب قطعات بزرگ در ارتفاع بیش از 3متر از سطح زمین ممنوع است.
9- مهارهاي نما باید به صورت دورهاي کنترل شده و در هیچکدام از اعضاي اتصالات نباید نشانه هایی از خرابی یا زنگزدگی و پوسیدگی دیده شود و مهارهاي زنگ زده باید تعویض شوند. شایان ذکر است افزایش تعداد مهارهاي هر قطعه نما خطر سقوط آن را کمتر میکند.
10- در صورت عدم امکان مهار لرزهاي نما در موقعیت خاص باید از دسترسی عابران به مکان هایی که احتمال افتادن اجزاي نماي فاقد مهار وجود دارد با ایجاد موانع یا منظره اي عریض جلوگیري شود.
11- پوششهاي محافظ در برابر شرایط جوي باید توسط اتصال دهنده هاي مناسب از جنس آلومینیوم، مس، یا فولاد با پوشش روي یا سایر مصالح مقاوم در برابر خوردگی به پشتبندها متصل شوند.
2-2-2-2- الزامات نماهاي پانلی
1- جزئیات نماهاي پانلی پیش ساخته باید به گونه اي باشد که جابجایی نسبی بین پانل و سازه امکان پذیر باشد.
2- هر قطعه نما پانلی باید حداقل داراي دو عدد تکیه گاه براي تحمل بارهاي قائم ناشی از وزن در هنگام وقوع زلزله باشد.
3 – هر قطعه نماي پانلی باید حداقل داراي چهار عدد تکیه گاه براي بارهاي خارج از صفحه ) ناشی از باد، زلزله و ضربه( باشد. تکیه گاهها میتوانند به صورت همزمان براي وظیفه موردنظر در بند 2و 3در نظرگرفته شوند.
4 – قطعات نماي پانلی با ضخامت کمتر از 50میلیمتر باید به طور مستقیم به دیوار پشتیبان بنایی، بتنی یا دیوار LSF مهار شوند. در قطعات نماي سنگی از جنس مرمر، تراورتن، گرانیت یا سایر قطعات پانلی سنگی پرچهاي بدون سر1 مقاوم در برابر خوردگی باید در داخل سوراخهاي واقع در یک سوم میانی لبه قطعات و با فواصل حداکثر 600میلی متر بر روي محیط هر قطعه و حداقل 4بست براي هر قطعه از نما قرار گیرند. مساحت نماي پانلی نباید از 1/9متر مربع بیشتر شود. در صورتی که پرچ ها محکم در جاي خود قرار نگرفتند، سوراخها باید به مقدار 1/6میلیمتر بیشتر از قطر پرچ با سوراخکاري گشاد شوند و سوراخ باید به اندازه قطر پرچ و به عمق دو برابر پرچ پخ زده 2شود و تا از ملات سیمان براي محکم کردن پرچ در مکان آن استفاده گردد. بسته اي نما باید از فلزات مقاوم در برابر خوردگی و داراي قابلیت مقاومت کششی و فشاري در مقابل باري برابر با دو برابر وزن نماي متصل شده به آن، باشد. در صورتی که بسته اي نما از ورق فلزي ساخته شده باشند ابعاد آنها نباید از 25 ×0/9میلیمتر مربع کمتر باشد و در صورتی که از سیم ساخته شده اند قطر آنها نباید از 4میلیمتر کمتر باشد.
3-2-2-2 – الزامات سیستم دیوار پردهاي
1- سیستم دیوار پردهاي شامل قطعات دیواري پیشساخته و سیستمهـاي گونـاگون دیـوار شیشـه اي اسـت. دیوارهـاي پیشساخته شامل قطعات پیشساخته )شامل قطعات با نماي چسبیده و متصل شـده،( پانـل هـاي عـایق بـا روکـش فلزي، سیستم دیوار پردهاي یکپارچه، پانلهایی با قاب فلزي داراي قطعات بنایی متصل شـده، بـتن مسـلح شـده بـا الیاف شیشه ) ،(GFRCفلز، یا نماي سنگی میباشند. سیستم هاي دیـوار پـردهاي بـه شـتاب و تغییرشـکل حسـاس هستند و ممکن است تحت اثر مستقیم شتاب و یا خرابی اتصالات ناشی از جابجایی نسـبی )دریفـت( از جـاي خـود خارج شوند.
2- نماي پرده اي باید به نحوه مناسبی به قاب سازه اي متصل شود و باید در محل اتصال قطعات، درزبند انعطافپذیر قرارداده شود؛ به گونه اي که در حرکات رفت و برگشتی سازه، نما خراب نشود
3- هر پانل باید داراي حداقل 4مهار براي هر قطعه باشد. به واسطه ملاحظات تغییرمکان هاي حرارتـی و جمـعشـدگی، سیستم اتصال پانلهاي پوششدهنده عموماً محدود است) از درجه نامعینی بالا برخوردار نیسـت(. لـذا خرابـی یـک اتصال میتواند منجر به ناپایداري پانل و سقوط آن از ساختمان شود. از آنجا که وزن پانلها بعضاً زیـاد اسـت عواقـب خرابی مهار میتواند خیلی بد باشد. لذا اتصالات پانل هاي پیش ساخته باید براي تحمل دریفت طبقه کاهش نیافتـه و نیز براي مقاومت در برابر زلزله تشدید یافته مطابق استاندارد 2800طرح شوند تا از عدم خرابی آنها اطمینان حاصـل شود.
4- براي قطعات بتنی پیش ساخته، اتصالات باید به نحوي طرح شوند که رفتار شکل پذیر داشته باشند. بدنه اتصـال بایـد از ورق یا پروفیل هاي فولادي ساخته شود و براي 1/33برابر نیروي طراحی پوسته پانل طراحی شود.
5- اعضاي اتصال که ممکن است رفتاري ترد از خود نشان دهند مثل جـوش هـا، پـیچ هـا و اقـلام مـدفون در بـتن مثـل میل مهارها باید براي 4برابر نیروي طراحی پانل طرح شوند.
6- براي سیستمهاي نماي پانلی، پانلها باید به طریقی طرح شوند که دریفت طبقـه در قـاب سـازه اي بـدون مزاحمـت اتفاق بیفتد. قطعاتی که بین دو طبقه اجرا میشوند باید امکان جابجایی نسـبی را بـا تکیـه بـر اتصـالات لغزشـی یـا خمشی یا از طریق مکانیزم گهواره اي ایجاد نمایند. اتصالات لغزشی می تواند جزئیاتی به شکل بولت با امکان لغـزش در سوراخ لوبیایی داشته باشد. طول سوراخ لوبیایی باید مساوي دو برابر دریفت طبقه مورد انتظار به علاوه قطـر پـیچ به علاوه فاصله لازم براي رواداريهاي اجرایی باشد. براي تامین کارایی، پیچ باید در مرکز شیار قـرار گیـرد زیـرا اگـر پیچ در حین زلزله به انتهاي شیار برسد نیروهاي برشی زیادي در آن ایجاد میشود.
7- طراحی و جانمایی اتصالات باید به گونه اي باشد که رفتار حاکم بر قطعه، خمشی باشد اتصالاتی که از میلـه هـاي رزوه شده بهره میبرد امکان دارد تحت اثر خمش غیر الاستیک دچار خرابی ناشی از خستگی شوند. مکانیزم گهوارهاي بـه قطعات پوشش این امکان را میدهد که دریفت طبقه را از طریق حرکت قائم در اتصالات بـاربر ثقلـی خـود در محـل شیارهاي قائم یا سوراخ هاي با سایز بزرگ تحمل نمایند.
8- باید به چینش درزها در سیستم دیوارهاي پیش ساخته توجه ویژه شـود. در گوشـه هـاي سـاختمان و در جایی کـه در قطعات مجاور از شیوه هاي متفاوتی براي تحمل دریفت استفاده مـیشـود، پانـلهـاي نمـا ممکـن اسـت بـه صـورتی غیرهماهنگ حرکت کنند. در این حالت درز بین پانل هاي نما ممکن است بسته شده و باعث برخورد پانل هاي مجاور به یکدیگر شود که این برخورد نیروهاي بزرگی را به پانل ها و مهارهاي آنها اعمـال خواهـد نمـود لـذا بایـد بـا ایجـاد درزهاي اجرایی با فاصله کافی از وقوع آن جلوگیري کرد
9- اجزاي نما در دیوار پردهاي که وزن واحد سطح آنها بیش از 40 kg/m میباشد. باید در فواصل کمتر یا مساوي 1/2 متر داراي مهار مکانیکی به قاب دیوار خارجی باشند.
2-2-2-4- الزامات دیوار پشتیبان نما
1- دیوار پشتیبان نما تنها در صورتی میتواند از نوع مصالح بنایی غیرمسلح باشد که پایداري خارج از صفحه آن با انجام محاسبات اثبات شود یا نسبت ارتفاع دیوار hwبه ضخامت آن twبیشتر از مقادیر حداقل ارائه شده در جدول 3-2باشد.
2- در دیوارهاي مصالح بنایی غیرمسلح یا سفال توخالی غیر مسلح، در صورت تجاوز نسبت ارتفاع به ضخامت از مقادیر جدول 5-2باید در فواصل کمتر یا مساوي 1/8متر، از مهار قائم 1استفاده شود. این مهارها باید براي نیروي محاسبه شده در بخش سوم طراحی شوند.
3- دیوارهاي پشتیبان نما باید قابلیت تحمل تغییرمکان نسبی 0/02را داشته باشند.4
4- دیوار پشتیبان باید با مهار مناسب در فواصل کمتر یا مساوي 1/2متر در امتداد کف و سقف به قاب سازهاي مهار شده باشد و کفایت این مهارها براي انتقال بار وارده بر دیوار از سوي نما و اینرسی خود دیوار کنترل شود.
الزامات آتش
دیوارهاي خارجی باید داراي درجه مقاوت در برابر آتش، مطابق ضوابط این بند بوده و محافظت بازشوها باید مطابق ضوابط مبحث سوم مقررات ملی و آیین نامه محافظت ساختمانها در برابر آتش صورت گیرد.
1-3-2-2- پیشرفت عمودي و افقی شعله آتش
دیوارهاي خارجی ساختمانهاي نوع 3 ،2 ،1و 4و ساختمانهاي با ارتفاع بیش از 12متر از سطح زمین و داراي عایق قابل اشتعال باید مطابق با شرایط آیین نامه محافظت ساختمانها در برابر آتش مورد آزمایش قرار گرفته و بر اساس ضوابط آن مورد پذیرش قرار گیرند.
2-3-2-2- مصالح قابل احتراق بر روي نماي خارجی
در نماهاي دیوارهاي خارجی که از مصالح قابل اشتعال ساخته شدهاند موارد زیر باید رعایت شود:
1- در نماي خارجی ساختمان هاي نوع 3 ،2 ،1و ،4با در نظر گرفتن محدودیت هاي زیر میتوان از مصالح احتراق پذیر استفاده نمود:
الف– نماي خارجی قابل احتراق در حالی که فاصله جداسازي براي آتش کمتر از 1/5متر باشد، نباید بیش از 10درصد از مساحت دیوار را شامل شود.
ب– ارتفاع نماي خارجی احتراق پذیر باید محدود به 12متر از سطح زمین باشد.
ج– نماي خارجی قابل احتراق ساخته شده از چوب که براي مقابله با آتش عملآوري شده شامل محدودیت بند 1 نمی باشد و با توجه به فاصله جداسازي آتش مجاز است تا ارتفاع 18متر از سطح زمین استفاده شود.
الف– چوب یا محصولات چوبی
ب– سایر مصالح احتراق پذیر که بوسیله پوششی به غیر از دیوارپوش وینیلی 1پوشانده شده باشد.
ج– آلومینیوم با حداقل ضخامت 0/48میلیمتر.
3- در دیوارهاي خارجی که داراي فاصله جداسازي آتش 1/5متر و یا کمتر میباشند، نماي خارجی قابل احتراق نباید داراي خاصیت شعلهور شدن 2باشد.
5- نماهاي قابل احتراق خارجی که در طول بالاي دیوار خارجی قرار گرفتهاند باید کاملا به وسیله دیوار خارجی پشتیبانی شوند و نباید در بالاي دیوار ادامه یابند.
6- هنگامی که نماي قابل احتراق خارجی با فاصله از دیوار خارجی قرار میگیرد و سطحی سخت ایجاد میکند، فاصله بین پشت نماي قابل احتراق دیوار خارجی و خود دیوار نباید از 41 میلیمتر بیشتر باشد.
تبصره: فاصله بین پشت نماي قابل احتراق خارجی و خود دیوار می تواند از 41 میلیمتر بیشتر باشد در حالتی که فاصله پنهان ایجاد شده نیازي به مقاوم سازي در مقابل آتش نداشته باشد.
4-2-2- مقاومت در برابر سیل
براي ساختمانهاي واقع در مناطق با خطر سیل بر اساس مبحث ششم مقررات ملی، نماي دیوارهاي خارجی که تا سطح پی ادامه یافته اند، باید با مصالح مقاوم در برابر آب و نیروي فشاري ناشی از سیل بر اساس مبحث ششم مقررات ملی ساختمان، ساخته شوند.
الزامات نما:
نما و پوشش فلزي و آلومینیومی
1- نماي فلزي باید از مصالح مقاوم در برابر خوردگی ساخته شود یا پشت و جلوي آن توسط رنگ محافظت شود یا به وسیله سایر مصالحی که از خوردگی فلز جلوگیري میکند، اندود شود. حداقل ضخامت اسمی این نوع نما 0/4میلی متر براي صفحات فولادي میباشد.
2- نماي فلزي چسبانده شده باید به طور مطمئن به دیوار پشتیبان بنایی یا اعضاي قاب با بستهاي مقاوم در برابر خوردگی و یا سایر وسایل و روشهاي مطمئن، متصل گردد. فاصله بستها نباید بیش از 600میلیمتر در هر دو جهت عمودي و افقی باشد در جایی که قطعات داراي مساحتی بیش از 0/4متر مربع باشد براي هر قطعه باید حداقل 4بست در نظر گرفته شود. بستهاي فلزي باید داراي حداقل مساحت معادل سیم با قطر 1/7 Wباشند. این اتصالات و تکیهگاه هایشان باید در مقابل بار باد مشخص شده در فصل سوم این دستورالعمل مقاومت کنند . این نماها در برابر زلزله آسیب پذیر نمی باشند.
3- تکیه گاه هاي فلزي براي نماي فلزي خارجی باید توسط رنگ زدن یا گالوانیزه کردن یا سایر پوششهاي معادل یا سایر روشها محافظت شوند. درزها و لبه هاي تحت شرایط جوي باید به وسیله مصالح ضد رطوبت بادوام یا سایر وسایل مطمئن، درزبندي شده و از نفوذ رطوبت جلوگیري شود.=
4-در نماي فلزي نیازي به دیوار پشتیبان بنایی نمیباشد مگر اینکه از نظر الزامات مقاومت در برابر آتش، وجود آن، مورد نیاز باشد.
– 6-3-2 –مصالح کامپوزیت فلزي MCM
مقررات این بخش به مصالح، ساخت و کیفیت مصالح کامپوزیت فلزي MCMکه به عنوان نماي خارجی به کار میروند حاکم میباشد.
MCM –1مورد استفاده در نماي خارجی و یا به عنوان المان هایی از بالکون ها و پیش آمدگی هاي مشابه آنها که به عنوان پوشش و یا مقاومت در برابر هوا مورد استفاده قرار میگیرند باید مطابق بندهاي 3تا 10باشند.
MCM –2مورد استفاده به عنوان تزیین معماري باید مطابق بندهاي 5تا 10باشد.
3- سیستمهاي MCMباید مطابق الزامات فصل سوم این دستورالعمل در برابر بارهاي باد طراحی و اجرا شوند. نتایج
آزمایشهاي تایید شده و یا تحلیلهاي مهندسی جهت بار باد باید مطابق الزامات فصل سوم این دستورالعمل باشند.
4 – سیستمهاي MCM باید با استفاده از مصالح تایید شده که مشخصات عملکردي مورد نیاز در این بند را در طول زمان بهره برداري تامین مینماید، ساخته شود.
5 – هنگامی که سیستمهاي MCMبر روي دیوارهاي خارجی به کار روند، لزوماً باید از لحاظ مقاومت در برابر آتش مورد ارزیابی قرار گیرند.
تبصره: سیستمهاي MCM فاقد عایق پلاستیکی فومی که بر سطح بیرونی دیوارهاي خارجی مقاوم در برابر آتش نصب شده اند از الزامات این بخش مستثنی میباشند.
. همان طور که می دانید در طراحی و ساخت یک ساختمان، بحث نما بسیار پر اهمیت است. در حقیقت طراحی و انتخاب نما یکی از مهم ترین بخش های ساختمان سازی است. موارد بسیار زیادی را در طراحی و انتخاب یک نمای اصولی باید در نظر داشت، ازجمله زیبایی نما، مصالح مورد نیاز برای اجرای نما، هزینه های پروژه، دوام و پایداری نما، نحوه و زمان اجرا. با پیشرفت تکنولوژی و مدرن شدن معماری، صنعت دکوراسیون و ساختمان، نمای ساختمان و روش های اجرای آن هم دستخوش تغییراتی شده اند. از جمله این تغییرات می توان به رایج شدن روش های اجرای نمای خشک اشاره کرد. این روش به دلیل مزایایی که دارد بسیار پرطرفدار شده است. در این مطلب قصد داریم به بررسی این نوع نما بپردازیم.
نمای خشک
نمای خشک چیست؟
برخلاف روش های سنتی، در این سیستم برای اجرای نما خبری از ملات نیست. در حقیقت در نمای خشک، نوعی سیستم نصب سبک با اتصالات مکانیکی جایگزین ملات برای نصب نما به ساختمان می شود. نمای خشک متشکل از لایه های متعددی است که شامل پوسته بیرونی، فضای داخلی تهویه پذیر، لایه عایق حرارتی و دیواره داخلی ساختمان است. بنابراین بین دیواره اصلی ساختمان و مصالحی که برای پوسته ساختمان استفاده می شود، فاصله ای تعیین شده وجود دارد. تمام لایه های نمای خشک با استفاده از سازه هایی از جنس فولاد و آلومینیوم، به سازه اصلی و اسکلت ساختمان نصب می شوند.
نمای خشک چیست ؟
انواع نمای خشک
بر اساس نحوه ی نصب و قرار گرفتن اتصالات در نمای خشک، این نوع نما را به دو دسته ی مشهود یا نمایان Visible و نامشهود یا غیر نمایان Invisible تقسیم می کنند.
سیستم های نمای خشک نمایان
در سیستم های نمای خشک مشهود یا نمایان قسمتی از بست هایی که برای نگه داشتن سرامیک استفاده می شوند، از بیرون ساختمان هم قابل مشاهده هستند. البته راه هایی هم برای کاهش جلب توجه این بست ها وجود دارد ز جمله رنگ کردن قسمت های نمایان بست به رنگ رویه نما. در صورت انجام این کار حتما باید از رنگ های پایدار در برابر عوامل جوی استفاده کرد، چون این بست ها در معرض آسیب دیدگی بر اثر عوامل جوی قرار دارند.
اجرای سنگ خشک به روش نمایان
سیستم های نمای خشک غیر نمایان
در سیستم های نمای خشک نامشهود یا غیرنمایان، بعد از نصب نما بست های مورد استفاده مشاهده نمی شوند. در واقع قبل از آن که نما نصب شود روی سطح رویه ساختمان عملیاتی انجام می شود که بسته به نوع سیستم ممکن است به صورت سوراخ و یا شیارهایی در پشت یا لبه های رویه باشد.
نمای سرامیک به روش انکری
اجرای سرامیک خشک به روش غیرنمایان
اجرای سرامیک خشک به روش غیرنمایان
مزایا و ویژگی های نمای خشک
این نمای مدرن به علت ویژگی های مثبت و مزایای متعددی که دارد بسیار پر استفاده و رایج شده است. در اینجا به مزایا و ویژگی های انتخاب و نصب نمای خشک به عنوان نمای ساختمان اشاره می کنیم.
۱. سرعت اجرای نما
از آن جایی که در نمای خشک از چهارچوبهای فلزی به عنوان قالب و الگوی اجرای نما استفاده می شود، نما را می توان بدون استفاده از داربست آماده کرد. این روند باعث می شود تا سرعت اجرای نمای خشک به صورت قابل ملاحظه ای افزایش پیدا کند و تا 50 درصد در زمان اجرای پروژه صرفه جویی خواهید داشت.
۲. کیفیت بالا
یکی از مزیت های نمای خشک این است که برای اجرای آن می توان از هر نوع مصالحی از جمله ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، و … به روش صنعتی استفاده کرد. این ویژگی نمای خشک سبب شده تا بسیاری از مشکلاتی که طراحان، مهندسان، متخصصان و مدیران پروژه ها با آن روبرو هستند، برطرف شود و با استفاده از این مصالح در هر سایز، ضخامت و رنگی که لازم است، به بالا رفتن کیفیت نما و اجرای کامل طرح مورد نظر خود خواهند رسید. از طرفی با تولید صنعتی مصالح مورد نیاز برای رویه نما و مقاطع زیرسازی نما ازجمله پروفیل های آهنی، آلومینیومی یا گالوانیزه و استیل، با کاهش خطاهای انسانی و در نتیجه بالا رفتن کیفیت نهایی مصالح و نمای اجرا شده مواجه می شویم.
۳. کاهش اتلاف انرژی
به دلیل استفاده از عایق حرارتی در سیستم نمای خشک می توان اعلام کرد که این نما جلوی اتلاف انرژی ساختمان را گرفته و باعث کاهش هزینه ها می شود. در این سیستم ابتدا به صورت مستقل و با استفاده از چسب یا اتصالات مکانیکی، یک لایه عایق حرارتی به بدنه ساختمان متصل می شود. بعد از این اتصال چهارچوب یا اسکلت نگهدارنده که می تواند از جنس چوب، فولاد یا آلومینیوم باشد، روی ساختمان نصب می شود. با این روند، فاصله ای معین میان نمای خشک و عایق حرارتی وجود خواهد داشت که خود این فضای خالی هم عایقی در برابر اتلاف انرژی است.
۴. قابلیت تعویض یا تعمیر نما
چنان چه المانی از پوشش نمای خشک آسیب ببیند، به راحتی می توان قسمت کوچکی از پوشش و نما را باز کرد. در صورتی که قابلیت تعمیر وجود داشت، می توان آسیب آن ناحیه را برطرف کرد و یا در صورت غیر قابل تعمیر بودن، آن قسمت را به طور کامل با قطعه ای جدید تعویض کرد. این قابلیت در بسیاری از انواع نماهای دیگر وجود ندارد و در صورت آسیب دیدن قسمتی از نما مجبور به تقبل هزینه ی زیادی برای تعویض کامل آن خواهید شد.
۵. نصب آسان
برای نصب سیستم نمای خشک نیاز به کارگر حرفه ای نیست چرا که نصب آجر و ریلها در این سیستم، به صورت مکانیکی است بنابراین در نصب آن دغدغه ی خاصی وجود نخواهد داشت و خبری از دستمزدهای بسیار گزاف نیست.
۶. عدم ایجاد ضایعات ساختمانی و آلودگی صوتی
از آن جایی که سیستم نمای خشک به صورت مستقیم روی دیوار ساختمان قابل اجرا است و نیاز به برداشتن سطح دیوار موجود، نیست، اجرای این سیستم هیچ نوع ضایعات یا زباله ی ساختمانی ایجاد نمی کند و مزاجمتی از نوع آلودگی صوتی برای دیگران ندارد.
۷. قابلیت اجرا برای ساختمانهای مرتفع
همان طور که توضیح داده شد در این سیستم از ملات استفاده نمی شود. به همین دلیل هم برای پروژه ها و ساختمان های مرتفع بسیار سریع و آسان تر از سایر نماها مانند نمای آجری می توان نمای خشک را نصب کرد.
استفاده از نمای خشک در ساختمان مزایای دیگری هم دارد ازجمله اینکه :
- عمر ساختمان افزایش پیدا می کند.
- باعث کاهش وزن و حجم فوندانسیون می شود.
- طراحی آن کاملا مهندسی شده است و پرتی مصالح ندارد.
- مصالح آن قابلیت سازگاری کامل در برابر تغییرات دما را دارند.
- امکان بازیافت مصالح مورد استفاده وجود دارد.
- نیازی به یکپارچه و به هم پیوسته بودن سطح زیرین و سطح ساختمان ندارد.
- با سیستم های مختلف سازه ای مانند اسکلت فلزی و بتنی سازگاری کاملی دارد.
مصالح مورد استفاده در نمای خشک
برای اجرای نمای خشک دست شما در انتخاب مصالح باز است و می توانید هر نوع مصالحی که قابل استفاده برای نمای داخلی و خارجی ساختمان است را در هر ابعادی و از ضخامت 5 میلیمتر تا 50 میلیمتر استفاده کنید. از مصالح رایج تر برای اجرای نمای خشک می توان به تایل سرامیک خشک پرسلانی، ورق کامپوزیت، کرتین وال ها، تایل تراکوتا و … اشاره کرد.
مقایسه ی نمای خشک و نمای ملاتی
همان طور که از عنوان نمای خشک مشخص است و قبلا هم توضیح دادیم، تفاوت اصلی نمای خشک با نمای سنتی یا نمای ملاتی در نوع نصب مصالح نما به سازه ساختمان است. در نمای خشک بر خلاف نمای ملاتی، از ملات استفاده نمی شود و سطح رویه نما را به وسیله اتصالات مکانیکی و عمدتاً فلزی به سازه ساختمان متصل می کنند.
قبل از ایجاد سیستم نمای خشک، برای نصب نما از ملات یا چسب سیمانی برای اتصال نما به سازه اصلی ساختمان استفاده می شد. این نوع سیستم مشکلات و محدودیت هایی داشت ازجمله این که امکان استفاده از عایق کاری یا لایه عایق در این روش وجود نداشت و باعث اتلاف انرژی بسیار زیاد و ورود هوا و آلودگی صوتی به داخل ساختمان می شد. همچنین فشار و بار باد در ارتفاعات زیاد استحکام نما را زیر سوال برده و موجب سقوط نما می شد که خطرات جبران ناپذیری را به دنبال داشت.
در سیستم نمای خشک مصالح مورد استفاده برای نما با زیر سازی های آلومینیومی و بدون استفاده از نیروی چسبندگی روی سازه اصلی ساختمان اعمال می شود و در نهایت عمر نما افزایش پیدا می کند حتی در صورتی که نصب آن صحیح و مهندسی باشد می توانید مطمئن باشید که در شرایط سخت جوی هم به هیچ وجه سقوط نخواهد کرد و آسیبی نخواهد دید.
در روش سیستم نمای خشک نمای ساختمان دوپوسته می شود که یک لایه عایق وجود دارد و محفظه ای خالی. محفظه خالی هم مانند عایقی برای محافظت از ساختمان در برابر شرایط جوی، آلودگی های صوتی و سایر مزاحمت ها عمل می کند. تهویه جریان هوای داخل این محفظه با توجه به شرایط اقلیمی محل قرارگیری ساختمان و بسته به نیاز آن منطقه قابل تغییر است. برای شرایط اقلیمی گرم و مرطوب هوای داخل این فضا قابل تهویه است، اما برای شرایط اقلیمی سرد و خشک، طراحی نما طوری انجام می شود که هوا داخل فضای خالی محبوس شود تا عایق بهتری برای ساختمان باشد.
نمای کامپوزیت و چوب
چرا استفاده از نمای خشک رایج شد؟
یکی از عواملی که نیاز به وجود سیستم اجرای نمای خشک را ایجاد کرد، سخت بودن اجرا و مشکلات متععد دیگری بود که در اجرای نمای سیستم سنتی مانند نمای ملاتی وجود داشت. برای مثال ریختن نما در اثر عوامل متفاوتی در اجرای نمای ملاتی، یکی از مشکلات رایج این روش بود. از طرفی با توسعه تولیدات و پیشرفت تکنولوژی محصولات مورد استفاده در نمای ساختمان ها به سمت مدرن شدن رفتند و محصولاتی نوین برای نما ایجاد شد که با مزایا و ویژگی های خود، طراحان و مهندسان ساختمان ها را به خود جذب کردند. اما با سیستم ملاتی، محدودیت هایی برای انتخاب مصالح به وجود می آمد. برای مثال سرامیک های پرسلانی، جذب آب بسیار پایینی و حداکثر تا 0.5 درصد دارند که به همین دلیل هم چسبندگی ملات ماسه سیمان به این نوع از مصالح در حد صفر است.
بنابراین امکان استفاده از سرامیک پرسلانی در نما به روش سنتی، وجود ندارد. البته این موضوع درباره ی سایر مصالح نوین رویه ساختمانی از جمله HPL، کورین و ترمووود هم صدق می کند. در نهایت با وجود محدودیت ها و مشکلات اجرایی از این دست، نیاز به استفاده از اتصالات خشک در نمای ساختمان به وجود آمد. با پیدایش سیستم نمای خشک، استقبال بسیار زیادی از این نوع سیستم اجرای نما به عمل آمد چراکه در این سیستم امکان نصب مصالح نوین ساختمانی با تنوع بالا در طرح و جنس و رنگ فراهم شد و اجرای این روش بسیار سهل تر از روش های سنتی اجرای نما بود.
اجزای سیستم نمای خشک
- عایق حرارتی : به صورت مستقل و با اتصال مکانیکی، یک لایه عایق حرارتی توسط چسب یا اتصالات مکانیکی به زیر کار، یعنی دیوار اصلی ساختمان متصل می شود.
- فضای خالی : برای جلوگیری از ورود رطوبت به داخل ساختمان، اتلاف انرژی و تهویه، فضایی خالی بین نما و عایق در نظر گرفته می شود.
- چهارچوب نگهدارنده : برای ساخت چهارچوبی که به عنوان نگهدارنده نما استفاده می شود، از مصالح مختلفی مانند چوب اشباع شده، فولاد یا آلومینیوم می توان بهره برد. نکته ی قابل توجه طراحی اصولی فواصل و اندازه ها است که باید به گونه ای باشند که در برابر عوامل مخرب جوی ازجمله باد و رطوبت مقاومت بالایی داشته باشند.
- مصالح نما و اتصالات : برای مصالح نما از هر گونه مصالحی که قابلیت اجرا به صورت خشک دارند از جمله سنگ، ورق کامپوزیت، ترمووود، سرامیک خشک پرسلانی، شیشه، کاشی، آجرهای سفالین و … می توان بهره برد.
انواع روش های نصب نمای خشک
روش های مختلفی برای نصب نمای خشک وجود دارد ازجمله :
- اتصال به سازه کاست
- اتصال به سازه نگهدارنده
- نصب پانل های ستونی با گیره های داخلی
- نصب به صورت مستقیم با استفاده از گیره های چاقویی و دو شاخ با استفاده از ابزارهایی مانند مته ها و سر مته ها، ماشین دریل زیر برش شامل دریل دستی، جایگاه دریل ماشین و دریل اتوماتیک
نکات مهم در اجرای نمای خشک
در انتخاب چهارچوب نگهدارنده توجه به استحکام و مقاومت بالای آن، ضروری است.
- مصالحی که برای زیرسازی نمای خشک انتخاب می شوند باید با هم سازگار باشند تا بر اثر مغایرت شیمیایی با یکدیگر دچار خوردگی نشوند.
- مصالح مورد استفاده برای زیر سازی و رویه نما باید از نظر زیبایی هم بررسی شوند که با هم تطابق داشته باشند.
- اتصالات باید ضخیم و با دوام باشند تا در برابر سرما، گرما، بخار آب و گازهای موجود در هوا مقاومت کنند.
- آب بندی پنجره ها، درز ها، برآمدگی ها و نقاط کور ساختمان باید با نهایت دقت انجام شود.
- بعد از نصب و اتمام اجرای نمای خشک باید کیفیت کل سازه نما را بررسی و آزمایش کرد.
قیمت اجرای نمای خشک
در هزینه نهایی و تمام شده اجرای نمای خشک پارامتر های مختلفی تاثیر گذار هستند که مهم ترین آنها عبارتند از :
- قیمت و نوع مصالح انتخابی برای سطح رویه
- نوع سیستم مورد استفاده برای نصب نما
- نوع سازه ساختمانی
- ابعاد مصالح رویه و میزان برشکاری مورد نیاز
- شکل معماری و میزان شکست های موجود در سطح نما
- ارتفاع ساختمان
- موقعیت جغرافیایی پروژه
لازم به ذکر است که هر چه مصالح مورد استفاده برای رویه ابعاد بزرگتری داشته باشند، میزان هزینه ای که برای مصالح زیرسازی پرداخت می شود کمتر خواهد بود.
بهینه ترین حالت دیوار برای اجرای نمای خشک، که در آن مصالح کمتری برای زیرسازی نما نیاز خواهد بود، دیوار های پیوسته با طول و ارتفاع زیاد و با حداقل تعداد و ابعاد بازشو است. با افزایش سطوح بازشو، میزان مصالح مورد نیاز برای زیرسازی نما در هر متر مربع افزایش پیدا می کند که در نهایت منجر به بالا رفتن هزینه تمام شده ی نما می شود. با درک این مطلب می توان نتیجه گرفت که برای دیوارهایی که در آن ها ابعاد بزرگی از شیشه وجود دارند و نما در قسمت های باریک میان این شیشه ها باید انجام شود، اجرای نمای خشک بسیار پرهزینه خواهد بود.
برای اطلاع از قیمت نهایی اجرای نمای خشک برای پروژه های خود با کارشناسان ما تماس بگیرید.